Yolculuk ve Hikaye Yazılar

İnşikak Suresi ve Ekonomi: Kıt Kaynaklar, Seçimler ve Toplumsal Refah Hayat, sınırsız istekler ve sınırlı kaynaklar arasında sürekli bir denge kurma çabasıdır. İnsanlar, sürekli olarak kaynaklarını en verimli şekilde kullanma gayretinde olup, her seçim bir başka fırsattan feragat etmeyi gerektirir. Bu bağlamda, kaynakların kıtlığı ve bu kıtlıkla birlikte yapılan ekonomik seçimler, sadece ekonomik düzeyde değil, aynı zamanda toplumsal ve psikolojik düzeyde de büyük anlam taşır. Ekonominin temel ilkelerinin, en temel insan hakları ve manevi değerlerle birleştiği, din ve bilimsel düşüncenin iç içe geçtiği bir düşünsel çerçevede, İnşikak Suresi’ni analiz etmek, bu temel ikilemlerin daha derinlikli anlaşılmasına katkı sağlayabilir. İnşikak Suresi,…

İlk Melâmî Kimdir? Tarihsel Bir Perspektif Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme Geçmiş, insanlık için sadece bir zaman dilimi değil, aynı zamanda bugünü anlamamız için önemli bir öğretidir. Tarihsel figürler ve hareketler, toplumsal yapıları şekillendiren, kültürel normları belirleyen ve düşünsel devrimlere zemin hazırlayan güçlü aktörlerdir. İlk Melâmî kimdir sorusu da bu bağlamda, sadece bir kişiyi değil, bir düşünsel devrimi ve toplumsal dönüşümü anlamamıza olanak tanır. Melâmîlik, özellikle İslam düşüncesinde önemli bir akım olarak tarihteki yerini almıştır. Ancak bu akımın ilk figürü kimdir, nasıl ortaya çıkmıştır ve toplumları nasıl etkilemiştir? İşte bu yazıda, melâmîliğin tarihsel yolculuğunu, toplumsal bağlamını ve fikirsel boyutlarını inceleyeceğiz. Melâmîlik:…

Veznedar Ne İş Yapar ve Maaşı: İktidar, Kurumlar ve Demokrasi Bağlamında Bir Analiz Siyaset, iktidar ilişkilerinin, kurumların ve bireylerin toplumsal düzen içindeki yerinin sürekli bir şekilde müzakere edilmesidir. Bir toplumun işleyişine dair kavramları daha derinlemesine düşündüğümüzde, her bir meslek, işlevi ve sosyal statüsüyle aslında bu büyük yapının bir parçası haline gelir. Veznedar, bu bağlamda, çoğu zaman göz ardı edilen bir figürdür. Ancak, bu profesyonelin meslek hayatına ve toplumsal işlevine dair bir bakış açısı geliştirmek, gücün ve düzenin nasıl yapılandırıldığına dair önemli ipuçları sunabilir. Peki, veznedarın işlevi nedir? Maaşı ne kadar olur? Bu soruya sadece ekonomik bir yanıt vermek, mevcut toplumsal…

Kırmızı Türk Bayrağı Nasıl Oluştu? Küresel ve Yerel Bir Bakış Kırmızı Türk Bayrağının Küresel Anlamı Bursa’da, yaz akşamları oldukça yoğun geçiyor. İşten çıkıp arkadaşlarla bir kafede buluştuğumda, biraz tarih, biraz da kültür sohbeti yapıyoruz. Dün akşam, bayraklardan konu açıldı ve fark ettim ki, çoğu kişi, bayrakların sadece birer sembol olduğunu düşünür. Oysa bayraklar, bir milletin kimliğini, tarihini ve birliğini taşıyan çok önemli birer öğedir. Konumuzda da tam bu noktada soruyu soralım: Kırmızı Türk bayrağı nasıl oluştu? Bu soruya sadece Türk perspektifinden değil, aynı zamanda küresel bir bakış açısıyla da bakalım. Bildiğimiz gibi, dünya üzerinde farklı kültürlerde bayrakların çok çeşitli anlamları…

Asma Kat Ne Oluyor? Felsefi Bir Analiz: Ontoloji, Epistemoloji ve Etik Perspektifinden Bir İnceleme Bir sabah uyanıp pencerenin kenarına oturduğunda, apartmanların arasındaki dar boşluktan diğerlerinin hayatına göz attığını düşün. Her bir pencere, yaşamın bir katmanını, bir hikâyeyi ve belki de bilinmeyen bir dünyanın derinliklerini içeriyor. Bu asma katın bir yerine yerleşmiş insanın, içerideki dünyasını izlerken dış dünyadan da haber aldığı bir yer olabileceğini düşünmek, bize yaşamın farklı katmanları hakkında ne söyleyebilir? Asma katın bir metafor olarak karşımıza çıkması, farklı felsefi disiplinlerle, özellikle ontoloji (varlık felsefesi), epistemoloji (bilgi felsefesi) ve etik (ahlak felsefesi) gibi temel alanlarla ilişkilidir. Bu yazı, hem bir…

1.63 Boy Kaç Kilo Olmalı?: Tarihsel Bir Perspektif Geçmiş, sadece eski olaylar ve unutulmuş anılarla sınırlı değildir; aynı zamanda bugünü şekillendiren dinamiklerin kökenidir. Bunu anlamak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde daha sağlıklı kararlar almamıza olanak tanır. İnsan vücudu, tarih boyunca sadece biyolojik bir varlık olmanın ötesinde, toplumsal, kültürel ve estetik değerlerin bir yansıması olmuştur. 1.63 boyunda bir kişinin ideal kilosu üzerine düşündüğümüzde, bu basit bir matematiksel denklemin ötesine geçer; bunun altında, toplumların vücut algısı, sağlıklı yaşam anlayışı ve tarihsel dönemeçlerde değişen normlar yatar. Antik Dönem ve Ortaçağ: Vücut Algısının İlk Yansımaları İnsanların vücutlarıyla ilgili düşünceler, tarihsel olarak çok değişmiştir.…

Hazar Kaplanı Kaç Kilo? Geleceğe Dönük Bir Bakış Hazar kaplanı… Bir zamanlar geniş coğrafyalarda özgürce dolaşan, doğanın yırtıcı güzelliklerinden biri. Ancak bugün, Hazar kaplanı (Panthera tigris virgata) hala doğada yok ve bilim insanları bu kaybı hala telafi edebilmek için çeşitli stratejiler üzerinde çalışıyor. Gelecekte Hazar kaplanı tekrar doğada görülebilir mi? Peki, Hazar kaplanı kaç kilo olur? Aslında, bu sorular sadece bir hayvanın ağırlığından ibaret değil. Hazar kaplanı ve bu türün geleceği, ekosistemlere, teknolojilere ve bizim günlük yaşamımıza olan etkileriyle çok daha derin bir soruya dönüşüyor. Bunları düşündükçe, aklıma hemen geleceği şekillendiren olasılıklar geliyor. Hem umutlu hem de kaygılı taraflarım arasında…

Hangi Nöronlar Miyelinlidir? Beynimizdeki Hızlı Yolları Keşfetmek İstanbul’da bir sabah, hızlıca hazırlanıp ofise doğru yola çıktım. Metroda sıkışan kalabalık içinde bir an durup düşündüm: Beynim nasıl bu kadar hızlı çalışıyor? Hızlıca düşüncelerimi sıralamam, bir şeyler planlamam, ya da aniden bir konuda karar almam… Peki, bu hız nereden geliyor? İşte beynimizin elektriksel iletim sistemi hakkında düşündüğümde, nöronların miyelinli olup olmalarının bu hızla doğrudan ilişkili olduğunu fark ettim. Miyelin Nedir ve Neden Önemlidir? Miyelin, nöronların etrafını saran, onları yalıtan bir madde. Bu madde, elektriksel sinyallerin daha hızlı bir şekilde iletilmesine yardımcı olur. Yani, miyelinli nöronlar, sinyalleri çok daha hızlı iletirken, miyelinsiz nöronlar…

Azerilerde Kız İsteme Geleneği: Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Azerbaycan’da ve genel olarak Türk kültürlerinde, evlilik bir toplumun temel yapı taşlarından biri olarak kabul edilir. Evlilik, sadece iki bireyin birleşmesi değil, aynı zamanda toplumsal değerlerin, geleneklerin ve güç ilişkilerinin aktarıldığı, kültürel ve toplumsal normların hayat bulduğu bir alandır. Azerilerde kız isteme geleneği, bu karmaşık sosyal yapının bir yansımasıdır. Ancak kız isteme, sadece bir evlilik önerisi değil, aynı zamanda toplumsal rollerin, cinsiyet eşitsizliğinin ve toplumsal adaletin de bir ifadesidir. Kız isteme, Azerbaycan’da, genellikle erkeğin ailesi tarafından, kızın ailesine başvuru yaparak gerçekleşir. Bu basit görünen işlem, toplumsal normlarla şekillenen, kültürel pratiklerin, cinsiyet…

Yıllık İzin ve Edebiyatın Dönüştürücü Gücü İnsan, her gün yaşadığı hızla akan hayattan bir an durarak kaçmak ister. Tıpkı bir roman karakterinin, sıradan bir günün ortasında beklenmedik bir dönüşüm geçirmesi gibi, biz de yaşamın koşturmacasından, çalışmanın monotonluğundan, bir süreliğine de olsa uzaklaşmak isteriz. Bu kaçış, kimi zaman bir tatil, kimi zaman yalnızca bir düşünce molasıyla gerçekleşir. Ama nedir bu “kaçış”? Bir hak mı? Bir ihtiyaç mı? Bu yazıda, yıllık izin hakkının bir işçi olarak elde edilme sürecini edebi bir perspektifle ele alacağız. Edebiyatın, tıpkı sosyal yapılar ve normlarla ilişkili olduğu gibi, bireyin kişisel deneyimleriyle de derin bağları vardır. Edebiyat, metinler…