Ad Kavmi Nasıl Helak Oldu? Hangi Peygamber? Hikayeler, binlerce yıl öncesine ait olsa da bizlere insan olmanın derinliklerine dair çok şey anlatır. Ad kavminin helak olma hikayesi, sadece tarihsel bir anlatı değil, aynı zamanda toplumsal sapmaların ve isyanların ne gibi sonuçlar doğurduğunu gözler önüne seriyor. Ad kavmi, Kuran’da ve diğer kutsal kitaplarda, büyük bir felakete uğramış bir kavim olarak karşımıza çıkar. Peki, bu kavmin helak olmasının ardında ne vardı? Hangi peygamber, onların doğru yoldan sapmalarını önlemeye çalıştı? Gelin, bu tarihi olayı birlikte keşfedelim. Ad Kavmi Kimdir? Ad kavmi, Arap Yarımadası’nın kuzeydoğusunda, özellikle Yemen ve Umman bölgelerinde yaşamış eski bir kavimdi.…
14 YorumKategori: Makaleler
Çömlek Ne Demek TDK? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Yolculuk Bir kelime bazen bir kültürün bütün ruhunu içinde taşır. “Çömlek” de öyle sözcüklerden biridir. Kimimiz için çocukluğumuzun toprak kokulu hatıraları, kimimiz için ise sadece bir kullanım eşyasıdır. Peki TDK’ye göre çömlek ne demek? Ve bu kelimeye küresel ile yerel pencerelerden baktığımızda neler görürüz? Gelin, birlikte keşfedelim. TDK’ye Göre Çömlek Tanımı Türk Dil Kurumu, çömleği “topraktan yapılan, genellikle sıvı veya yiyecek saklamaya yarayan kap” olarak tanımlar. Bu yalın tanım aslında çömleğin en işlevsel yönüne ışık tutar. Ancak kelimenin barındırdığı kültürel, duygusal ve tarihsel yük, sözlükteki birkaç kelimenin çok ötesindedir. Küresel Perspektiften…
14 YorumHidra Bitki mi? Siyasal İktidarın Yeniden Üreyen Kökleri Üzerine Bir Siyaset Bilimcinin Merceğinden Gücün Doğası Siyaset bilimi, yüzeyde bir iktidar ilişkileri ağı gibi görünse de, derinlerde çok daha karmaşık bir organizmanın hareketini izler. Bu organizma, antik mitolojinin çok başlı yaratığı Hidra’ya benzer. Bir başı kesildiğinde yerine iki baş çıkan bu yaratık, yalnızca bir mitolojik varlık değil, aynı zamanda iktidarın doğasını anlatan güçlü bir metafordur. Peki, “Hidra bitki mi?” sorusu, biyolojik bir merakın ötesinde, toplumsal düzenin sürekli yeniden doğan yapısını anlamak için bir davet olabilir mi? Hidra: Yeniden Üreyen Güç ve Kurumsal Devamlılık Hidra’nın bitki gibi yeniden doğabilen yapısı, devletlerin, kurumların…
12 YorumHesaplaşma Filmi Ne Anlatıyor? Antropolojik Bir Bakışla Yüzleşmenin Ritüeli Kültürlerin çeşitliliğine ve insan davranışlarının ardındaki anlam katmanlarına merakla yaklaşan bir antropolog olarak, “Hesaplaşma” filmi benim için yalnızca bir hikâye değil, aynı zamanda bir toplumsal yüzleşme ritüelidir. Her toplumun kendi geçmişiyle hesaplaşma biçimi, kimlik inşasının temel taşlarından biridir. Bu film de tam olarak bunu yapar: bireysel vicdan ile kolektif hafıza arasındaki görünmez bağı sahneye taşır. Filmin merkezinde yalnızca bir karakterin değil, bir toplumun geçmişle kurduğu gergin ilişki vardır. Bu yönüyle “Hesaplaşma”, antropolojik açıdan, suç, utanç, intikam ve affetme gibi evrensel temaların sembolik çözümlemesini sunar. Ritüel Olarak Hesaplaşma: İnsanın Kendine Dönüşü Birçok…
6 YorumOsmanlı’da Paşa Kapısı Nedir? Gücün, Sadakatin ve Devletin Kalbindeki Kapı Tarihte bazı kavramlar vardır ki sadece bir yapıyı ya da mekânı anlatmaz; aynı zamanda bir dönemin ruhunu, insan ilişkilerini ve gücün nasıl örgütlendiğini de yansıtır. “Paşa Kapısı” bunlardan biridir. Osmanlı İmparatorluğu’nun görkemli bürokrasisinin ve karmaşık sosyal düzeninin en önemli unsurlarından biri olan bu kavram, sıradan bir kapıdan çok daha fazlasıdır. Bir devlet adamının itibarı, nüfuzu, gücü ve hatta kaderi bu kapının ardında şekillenirdi. Bugün, tarihin tozlu sayfalarında sıkça geçen bu terimin ne anlama geldiğini verilerle, örneklerle ve insan hikâyeleriyle birlikte keşfe çıkalım. Paşa Kapısı: Devlet Gücünün Toplandığı Merkez Osmanlı’da “Paşa…
12 YorumKığılcım Ne Demek? Bir Sözcüğün Toplumu Aydınlatan Küçük Işığı Bazen tek bir söz, bir mahallenin sokağını; tek bir kıvıl—ya da bizim bugün konuşacağımız hâliyle “kığılcım”—bir kalabalığın kalbini aydınlatır. Bugün sana, “Kığılcım ne demek?” sorusunu yalnızca sözlükte aramakla kalmayıp, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden birlikte düşünmeye davet eden içten bir hikâye anlatmak istiyorum. Çünkü biliyorum: Her birimizin içindeki minicik ışık, bir araya geldiğinde büyük bir dönüşümün habercisi olur. Kığılcımın Sözlükten Taşan Anlamı “Kığılcım ne demek?” dendiğinde akla ilk gelen, ateşten sıçrayan ince bir ışık parçası; yani yeni bir alevin habercisi olan o küçük, canlı parlamadır. Kimi ağızlarda “kığılcım” biçimiyle…
14 YorumKAP Testi Nedir? Bilimsel Merakla Başlayan Bir Keşif Bilimin en güzel yanı, karmaşık görünen konuların ardındaki basit gerçekleri ortaya çıkarabilmesidir. Bu yazıda da tam olarak bunu yapacağız: kulağa teknik gelen “KAP testi” kavramını, bilimsel bir merakla ama herkesin anlayabileceği bir dille ele alacağız. Belki de daha önce bu terimi hiç duymadınız, ya da bir araştırmada karşınıza çıktı ama ne anlama geldiğini tam olarak çözemediniz. O hâlde gelin birlikte bu kavramın derinliklerine inelim. KAP Testi Nedir? KAP testi, “Bilgi (Knowledge) – Tutum (Attitude) – Uygulama (Practice)” kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir halk sağlığı araştırma yöntemidir. Temel amacı, belirli bir konu hakkındaki…
8 YorumÇomak Hücreleri Ne İşe Yarar? – Görmenin Felsefi Anatomisi Üzerine Bir Deneme Bir Filozofun Bakışıyla Karanlığı Görmek Bir filozof için görmek, yalnızca ışığın bedensel bir yansıması değil, varlığın kendisini anlamlandırma biçimidir. Çomak hücreleri, retinanın en sessiz ama en derin çalışan tanıklarıdır; karanlıkta bile yolumuzu bulmamızı sağlarlar. Işığın az olduğu anlarda devreye giren bu hücreler, bir anlamda bilginin gölgelerde de var olduğunu hatırlatır. Peki, bu biyolojik yapı yalnızca fiziksel görmenin mi hizmetindedir, yoksa bize insanın varoluşsal karanlığıyla baş etme biçimini mi öğretir? Felsefi bir bakışla, çomak hücreleri “görmek” eyleminin etik, epistemolojik ve ontolojik derinliklerini yeniden düşünmemize neden olur. Epistemoloji: Bilginin Karanlıkta…
16 YorumGestalt Kuramı: Toplumsal Yapılar ve Bireysel Etkileşim Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Toplumsal yapılar ve bireylerin bu yapılar içindeki etkileşimleri üzerine düşündüğümüzde, her bireyin toplumsal bir varlık olarak hem kendi içsel dünyasında hem de dışsal ilişkilerinde nasıl şekillendiğini anlamaya çalışırız. Gestalt kuramı, bu anlamda, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve cinsiyet rolleriyle nasıl bir etkileşim içinde olduğumuzu anlamamıza yardımcı olabilir. Sosyolojik bir araştırmacı olarak, bireylerin toplumsal yapılar içinde nasıl bir araya geldiğini, ne tür etkilerle şekillendiğini ve bu yapıların bireyleri nasıl dönüştürdüğünü görmek, çok önemli bir sorudur. Bu yazıda, Gestalt kuramını toplumsal analizler üzerinden ele alacak ve toplumsal normların, cinsiyet rollerinin ve…
12 YorumGerilla Amacı Nedir? Felsefi Bir Bakış Açısıyla Düşünsel Bir İnceleme Filozofun Bakış Açısı: Gerilla ve Savaşın Anlamı Gerilla savaşını düşündüğümüzde, hemen aklımıza gelen şeyler; silah, çatışma, ve direniş olabilir. Ancak bu kavramlar yalnızca yüzeysel birer etiket olmaktan öteye geçebilir. Gerilla hareketlerinin amacı nedir? Bir toplumun isyanını, direnişini veya savaşını nasıl anlamalıyız? Bu soruları felsefi bir bakış açısıyla ele almak, gerilla savaşını etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan tartışmak, sadece askeri bir stratejiyi değil, aynı zamanda insanlık durumunu da anlamaya yönelik bir çaba olacaktır. Gerilla, yalnızca silahlı bir dirençten ibaret değildir; onun derinliklerinde daha geniş bir felsefi soru yatar: Gerilla amacını sadece…
10 Yorum