Kategori: Makaleler

100 Rus Rublesi ile Ne Alınır? Felsefi Bir Bakış Bir sabah, cebinizde sadece 100 Rus Rublesi kaldığını hayal edin. Bütün dünya, aldığınız kararlarla şekillenecek. Peki, bu 100 Rubleyle ne alabilirsiniz? Bu sadece bir pratik soru değil, aynı zamanda derin bir felsefi sorunun kapılarını aralayan bir meseledir. Bu kadar sınırlı bir kaynakla, nasıl seçimler yaparız? Neleri değerli kılmak, neleri göz ardı etmek gerekir? Bu sorunun içinde yatan temel, insanın değer anlayışı, arzuları ve ihtiyaçları arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışmaktır. Felsefede, bu tür günlük yaşamı sorgulayan sorular, yalnızca insanların varlıklarını değil, aynı zamanda onların etik, bilgi ve gerçeklik anlayışlarını da anlamamıza yardımcı olabilir.…

Türkiye’nin En Büyük İkinci Kanyonu Nerede? Siyaset, Güç ve Toplumsal Dinamikler Üzerine Bir Analiz Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal Perspektif Toplumlar, yalnızca coğrafi sınırlarla şekillenmez; aynı zamanda kurumlar, ideolojiler, güç ilişkileri ve vatandaşlık anlayışlarıyla da varlık bulur. Bir siyaset bilimcisi olarak, bu güç dinamiklerini anlamak, toplumsal yapıyı deşifre etmek ve iktidarın nasıl işlediğini keşfetmek benim temel amacım. Türkiye’nin doğal harikalarından biri olan kanyonlar, yalnızca estetik birer varlık değil; toplumsal yapının, iktidar ilişkilerinin ve güç odaklarının da birer metaforudur. Peki, Türkiye’nin ikinci büyük kanyonu, Süphan Dağı Kanyonu, bu bağlamda nasıl bir anlam taşır? Kanyonlar gibi doğanın büyük yapıları,…

Konuşma Kuralları Nelerdir? Bir Hikâye Üzerinden Anlatmak Geçen yaz, Kayseri’de bir arkadaşımın doğum günü partisinde yaşadığım bir olay, bana konuşma kurallarının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha hatırlattı. O gün, hayatımda aldığım en büyük hayal kırıklıklarından birini yaşadım. Ama aynı zamanda, içimde yeni bir umut filizlendi. Bu yazıda, bir olayın içinden geçen konuşma kurallarını nasıl fark ettiğimi anlatmak istiyorum. Belki sen de kendini bulursun diye… Sahne 1: Beklentiler ve İlk Temas O gün partiye gitmek için heyecanla hazırlık yapıyordum. Kıyafetimi seçtim, saçımı yaptım, hatta biraz fazla heyecanlandım belki de. Sonuçta uzun zamandır görüşmediğim bir grup arkadaşımla buluşacaktım. İçimde bir…

Temettü: Riskli mi, Yoksa Güvenli Bir Yatırım mı? Edebiyatın Gözüyle Bir İrdeleme Para, yatırım, borsa… Tüm bu kavramlar, hayatın en karmaşık ve en çekici oyunlarından birine işaret eder. Ama bu kavramların ardında ne var? İnsanların gözlerinde, bu kavramlar yalnızca sayılar ve denklemlerden ibaret değil; onlar, umutların, kayıpların, kazançların ve hayal kırıklıklarının yansımasıdır. Temettü, borsada yatırımcılara sağlanan kar payı olarak bir anlam taşır, ama temettünün riskli olup olmadığı sorusu yalnızca ekonomik bir değerlendirme meselesi değildir; aynı zamanda insana dair, güven, korku, cesaret ve belirsizlik gibi duygusal durumları da derinden etkileyen bir soru işaretidir. Edebiyat, insan doğasının en derinliklerine inerken, genellikle duygusal,…

Tavşan Karnivor mu? Bir Psikolojik Analiz Giriş: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Merakı İnsanın davranışlarını anlamaya çalışırken bazen bir parantez açmak gerekebilir. Neden bazı canlılar doğalarına aykırı şeyler yapma eğilimindedir? İnsanlar olarak bizler, çoğu zaman çevremizdeki dünyayı yargılamadan önce, bazen içsel dünyamızdaki çatışmaları anlamaya çalışırız. Ancak, karşımıza çıkan bazen tuhaf, bazen şaşırtıcı sorular, doğaya bakış açımızı bile sorgulamamıza yol açabilir. Mesela, “Tavşan karnivor mu?” sorusu bir psikolog için yalnızca biyolojik bir soru olmanın ötesine geçer. Bu soru, aslında insan psikolojisini, varoluşsal seçimleri ve dış dünya ile olan ilişkilerimizi inceleme fırsatı sunar. Doğadaki Yerlilik ve İnsan Psikolojisi: Bilişsel Yaklaşım Tavşanlar…

“Tall Türkçe Ne?”: Kıt Kaynaklar ve Seçimlerin Ekonomik Görünümü Bir insanın temel gözlemiyle başlayalım: kaynaklar sınırlıdır, seçimler zorunludur ve her seçim bir bedel doğurur. Bu ekonomik gerçeklik, sadece piyasalar için değil, günlük yaşantımız için de geçerlidir. “Tall Türkçe ne?” sorusu basit bir çeviri talebi gibi görünse de, ekonomi perspektifinden bakınca dikkat çeken bir metafora dönüşebilir: “Tall” İngilizcede “uzun” demektir; bu basit sıfatı, ekonomik karar verme sürecine bir ayna tutacak şekilde analiz edebiliriz. Kısa ve uzun vadeli düşünceler, fırsat maliyetleri ve piyasa dengesizlikleri bu perspektifte yeni anlamlar kazanır. Mikroekonomide “Tall/Uzun” Kavramı Mikroekonomi bireylerin ve firmaların kararlarını inceler. Bireyler “uzun” bir seçim…

Somon Neden Turuncu? Felsefi Bir Yaklaşım Düşünceler, bazen en basit sorulardan çıkar. Bir sabah kahvenizi yudumlarken aklınıza takılan bir soru, hayatı, varlığı ve dünyayı anlamaya yönelik bir pencere aralayabilir. Somonun neden turuncu olduğunu hiç düşündünüz mü? İlk bakışta sıradan bir biyolojik soru gibi görünse de, aslında daha derin ve felsefi bir tartışmanın kapılarını aralayabilir. Tıpkı renklerin algısı, doğanın karmaşıklığı ya da yaşamın kendisi gibi, basit bir soru bile varlık, bilgi ve etik anlayışımızı sorgulayan bir düşünsel yolculuğa dönüşebilir. Somonun turuncu olması, sadece biyolojik bir özellik değil, aynı zamanda varlık, bilgi ve etik gibi felsefi kavramlarla da bağlantılıdır. Somonun renginin ardında…

Okan Ne İsmi? Toplumsal Normlar, Cinsiyet Rolleri ve Kültürel Pratikler Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Bir gün bir parka gidip, çocukları izlerken aklınızdan geçen ilk şey şu olabilir: İnsanların isimleri nasıl bir kimlik inşa eder? Adlar, kişilerin varlıklarını tanımlayan sadece birer etiket değil; aynı zamanda toplumsal yapıların, kültürel normların ve zamanın etkisini taşıyan izlerdir. Bazen bir ismin arkasında derin bir anlam, tarihsel bir referans ya da toplumsal bir yargı bulunur. Peki, “Okan” adı, bu tür toplumsal ve kültürel unsurları nasıl yansıtır? Okan, sadece bir isim mi yoksa toplumun kültürel kodlarının, güç ilişkilerinin ve cinsiyet rollerinin bir yansıması mı? Okan ismi üzerine…

Nikola Tesla ve Çalışma Dünyası: Edebiyatın Işığında Bir Düşünürün Zihninde Derin Bir Yolculuk İnsan zihninin gücü, çoğu zaman sınır tanımaz. Zihnin derinliklerinde yankı bulan düşünceler, bir anlamda onu işleyen bir mekanizmaya dönüşür. Edebiyat da tıpkı bir düşünce gibi; ne kadar derinlikli olursa, insan ruhuna o kadar dokunur, kalbe ve zihin dünyasına seslenir. Nikola Tesla, bilimsel alandaki devrimci keşiflerinin yanı sıra, çalışma anlayışı ve çalışma süreleriyle de insana dair evrensel bir hikaye sunar. Fakat bu hikaye, sadece bir mühendislik dehasının öyküsü değildir. Tesla’nın çalışma saatlerini, bir edebi bakış açısıyla ele almak, onu daha derin bir anlamda keşfetmemize olanak tanır. Bir anlatının,…

Lindo Nedir? Felsefi Bir Perspektif Bir Anekdotla Başlayalım: Gerçeklik ve Algı Arasındaki İnce Çizgi Bir sabah, kalabalık bir kafenin içinde, herkes kendi dünyasında kaybolmuşken, bir adam yeni siparişini alıp gözlüklerini takmakta zorlanıyor. Gözlükler bozulmuş ya da bulanık, belki de yanlışlıkla başkasının gözlüğü. Herkes o anın farkında değil, fakat adam bir süre gözlüğün netlemesini bekliyor. Ne görmelidir? Gözlüklerin tasarımı ona farklı bir algı sunuyor, ama gerçeklik ve algı arasındaki çizgi giderek belirsizleşiyor. Tıpkı bu örnekte olduğu gibi, gerçekliği nasıl algıladığımız ve onu ne kadar doğru bir şekilde anladığımız konusunda uzun bir felsefi tartışma yelpazesi bulunmaktadır. Lindo’nun ne olduğuna dair soruya gelirsek;…